Κριτήρια επιλογής και προεδρικές

Του Νίκου Κατσουρίδη*

Έγραφα στις 5 Νοεμβρίου «  θεωρώ ότι η προεκλογική για τις Προεδρικές του 2023 είναι η πιο σύνθετη και περίπλοκη όσων έχουν ως τα σήμερα διεξαχθεί.  Πρώτα απ΄ όλα κανένα από τα τρία μεγαλύτερα Κόμματα δεν αντέχει εύκολα νέα αποτυχία (περαιτέρω μείωση ποσοστών) ή ήττα ( να μην  περάσει ο υποψήφιος στο β’ γύρο), αν υπάρξει βέβαια δεύτερος γύρος.  Πέραν τούτου η κατάσταση στο κυπριακό είναι στο 12 όχι στο παρα πέντε, όπως επίσης και η κατάσταση σε σειρά μετώπων στο εσωτερικό της χώρας, με τη συνακόλουθη πόλωση σε διάφορα επίπεδα.  Από το κυπριακό μέχρι την οξεία αντιπαράθεση π.χ. για τα εμβόλια.  Επιπρόσθετα είναι εξαιρετικά δύσκολη, για σειρά λόγους, η πειστική, και το υπογραμμίζω, συνομολόγηση συνεργασιών.  Εννοώ ότι και αν ακόμα επιτευχθούν θα πρέπει να πεισθούν και οι ψηφοφόροι όσων θα μετέχουν στη συνεργασία, να στηρίξουν.  Η εποχή που τα Κόμματα αποφάσιζαν και οι ψηφοφόροι ακολουθούσαν τυφλά ανήκει στην ιστορία.  Ο υποψήφιος που θα επιλεγεί σε περίπτωση συνεργασιών θα πρέπει να ικανοποιεί τις προδιαγραφές των ψηφοφόρων των συνεργαζομένων Κομμάτων και όχι μόνο ενός εξ΄ αυτών αλλά και οι προτάσεις του να καλύπτουν το σύνολο αυτών των ψηφοφόρων.  Πέραν τούτου είναι απαραίτητο από τη μια να έχει πειστικές και υλοποιήσιμες προτάσεις και από την άλλη να πείθει με τις παρουσιάσεις του ότι μπορεί να τις υλοποιήσει».

Ένα βασικό ζήτημα σε κάθε εκλογική αναμέτρηση είναι το βασικό κριτήριο επιλογής του υποψηφίου.  Υπογραμμίζω το βασικό  γιατί σίγουρα κριτήρια υπάρχουν πέραν από ένα.  Για παράδειγμα.  Καθοριστικό κριτήριο, βασικό, θα είναι η εκλεξιμότητα ή οι θέσεις;  Και ας μην προτρέξει κάποιος να πει το κλασσικό και τα δύο, γιατί έχουμε ήδη δηλώσεις από κόμματα ότι δεν μπορούν να μην είναι και στη νέα πενταετία στην κυβέρνηση.  Άρα στόχος η εξουσία και δίαυλος προς αυτήν οι Προεδρικές.  Κατά συνέπεια ο νέος Πρόεδρος να είναι ο «δικός μας».  Κοντολογίς για να πετύχει ο δικός μας πρέπει να εκλεγεί.  Η εκλεξιμότητα φαίνεται λοιπόν, ότι για ορισμένους δεν είναι μία από τις προϋποθέσεις επιλογής υποψηφίου, αλλά η κύρια προϋπόθεση.

Και το ερώτημα είναι που κατατάσσονται στα κριτήρια οι θέσεις και προτάσεις ενός υποψηφίου; Έχει ή όχι σημασία αν π.χ. αύριο έχουμε υποψήφιους προερχόμενους μόνο από ένα ιδεολογικό και κομματικό χώρο;  Διότι όπως πάνε τα πράγματα είναι πιθανό τελικά οι υποψήφιοι να προέρχονται από ένα και μόνο κομματικό χώρο ανεξάρτητα από ποιους θα στηριχθούν.  Και μάλιστα προερχόμενοι π.χ. από τον κυβερνώντα χώρο να ευαγγελίζονται την αλλαγή με τη στήριξη των κομμάτων της αντιπολίτευσης.

Έχει ή όχι σημασία αν οι θέσεις του υποψηφίου είναι άκρως αντίθετες με το κόμμα ή τα κόμματα που θα τον στηρίξουν;  Είναι δυνατό για παράδειγμα να υποστηρίζουν αντίθετους στρατηγικούς στόχους στο κυπριακό;  Ο υποψήφιος ΔΔΟ και το κόμμα που θα τον στηρίξει Ενιαίο Κράτος!  Έχει λογική να έχουν  αντιτιθέμενες θέσεις σε κεφαλαιώδη θέματα όπως το ΓΕΣΥ και τη μεταρρύθμιση της Τοπικής Αυτοδιοίκησης και της δημόσιας υπηρεσίας που συζητούνται αυτές τις μέρες ή αύριο να έχουν κεφαλαιώδεις διαφορές στο θέμα της φορολογικής μεταρρύθμισης.  Και φυσικά υπάρχουν και άλλα θέματα θεμελιώδους σημασίας που είναι αδιανόητο να έχουν θέσεις που αλληλοσυγκρούονται.

Τρίτο πάρα πολύ σημαντικό κριτήριο είναι η αμοιβαία εμπιστοσύνη.  Εμπιστοσύνη στο εξής εξαιρετικά σοβαρό.  Την υλοποίηση εκείνου του προγράμματος βάσει του οποίου θα κυβερνήσει ο υποψήφιος αν εκλεγεί.  Είτε είναι συμφωνημένο το πρόγραμμα, είτε είναι το πρόγραμμα του υποψηφίου το οποίο ένα κόμμα θα στηρίξει, το ζητούμενο είναι η εφαρμογή του.  Άρα η πολιτική εμπιστοσύνη είναι ζωτική συνιστώσα των κριτηρίων επιλογής.

Πέραν τούτου είναι αναγκαίο ο υποψήφιος και οι συνεργαζόμενες δυνάμεις να έχουν κοινό  προσανατολισμό σε θέματα τα οποία ξεπερνούν το πεδίο της εσωτερικής διακυβέρνησης μόνο ή της εξωτερικής πολιτικής μόνο κ.ο.κ.  Υπάρχουν θέματα πλέον τα οποία αφορούν ταυτόχρονα και σε αλληλεξάρτηση τόσον την εσωτερική διακυβέρνηση, όσον την  εξωτερική πολιτική και το κυπριακό και τη θέση  μας στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Για παράδειγμα το θέμα Ενέργεια.  Αφορά τα εσωτερικά δρώμενα γιατί σημαίνει φθηνή και άφθονη ενέργεια στον κύπριο καταναλωτή, συνιστά όφελος για την κυπριακή οικονομία, επηρεάζει τις σχέσεις μας με τρίτες χώρες, Ευρωπαϊκή ΄Ένωση και τους τ/κ, επηρεάζει το κυπριακό και τις προοπτικές του, επηρεάζει τον τομέα ασφάλεια πριν και μετά την λύση του κυπριακού.

Είναι, καταληκτικά, ουσιώδες να υπάρξουν κριτήρια πέραν της απλής συμμετοχής στην εξουσία και να ιεραρχηθούν.