Ύστερα από 13 χρόνια στο αξίωμα του Προέδρου της Βολιβίας, ο Έβο Μοράλες που πάλεψε τη φτώχεια, τον αναλφαβητισμό, τα έβαλε με τα ναρκωτικά και τις επιχειρήσεις, παραιτήθηκε την Κυριακή (10/11), ύστερα από απαίτηση των επικεφαλής των Ενόπλων Δυνάμεων της χώρας.
Ο Έβο Μοράλες παραιτήθηκε, την Κυριακή (10/11), και έτσι ολοκληρώθηκε η θητεία του πρώτου ιθαγενούς Προέδρου της Βολιβίας, η οποία διήρκεσε για 13 ολόκληρα χρόνια.
Οικονομική επιτυχία
Ο Έβο Μοράλες εξελέγη Πρόεδρος της Βολιβίας για πρώτη φορά, στις 22 Ιανουαρίου 2006 σε ηλικία 47 ετών. Εφάρμοσε αριστερή πολιτική, στοχεύοντας στη μείωση της φτώχειας, αλλά και του αναλφαβητισμού.
Ειδικότερα, το 35% ζούσε σε συνθήκες «ακραίας» φτώχειας και το 58,9% υπό «σχετική». Ο αναλφαβητισμός, επίσης, άγγιζε το 16% που ήταν το υψηλότερο ποσοστό της Λατινικής Αμερικής.
Το 2014, σε ένα άρθρο «ο Έβο Μοράλες απέδειξε ότι ο σοσιαλισμός δεν βλάπτει τις οικονομίες», ο «Guardian» ανέφερε ότι κάτω από την ηγεσία του, η ακραία φτώχεια είχε μειωθεί κατά 43% και η μετριοπαθής κατά 25%. Ο ελάχιστος μισθός αυξήθηκε σχεδόν δύο φορές κατά 87,7%.
Μάλιστα, τα επιτεύγματά του -σύμφωνα με το δημοσίευμα- έτυχαν επαίνων από την Παγκόσμια Τράπεζα και το ΔΝΤ, παρότι ο Μοράλες δεν εφάρμοσε τις οδηγίες του δεύτερου.
Κοινωνική πρόνοια
Ο Έβο Μοράλες, σύμφωνα με τον «Economist», εισήγαγε μη ανταποδοτικές συντάξεις γήρατος και πληρωμές σε μητέρες, αλλά έθεσε τον όρο ότι τα παιδιά θα έκαναν τακτικά ιατρικές εξετάσεις υγείας και θα πήγαιναν στο σχολείο.
Επίσης, ο παραιτηθείς -πλέον- Πρόεδρος της Βενεζουέλας άσκησε πολιτική ως προς τον έλεγχο των τιμών των καυσίμων και την αναγκαστική παράδοση των παραγωγών τροφίμων στην τοπική αγορά αντί των εξαγωγών.
Εντούτοις, το μεγαλύτερο μερίδιο των κοινωνικών δαπανών, ωστόσο, πήγε στην ασφαλτόστρωση δρόμων σε όλη τη χώρα, καθώς και στην παροχή υδροδότησης και ηλεκτροδότησης.
Κατά των επιχειρήσεων
Ο Έβο Μοράλες, όμως, τα έβαλε και με τις πολυεθνικές εταιρείες και όχι μόνο, πετυχαίνοντας ο πρώτος χρόνος της προεδρικής θητείας του να κλείσει χωρίε έλλειμμα για μοναδική φορά στα τελευταία 30 έτη.
Ειδικότερα, χωρίς να εθνικοποιήσει την εθνική βιομηχανία εξόρυξης υδρογονανθράκων, αύξησε τους εταιρικούς φόρους από 18% στο 82% και έτσι τα έσοδα από το φυσικό αέριο εκτοξεύθηκαν από τα 173 εκατομμύρια δολάρια το 2002 σε 1,3 δισεκατομμύρια δολάρια το 2006, σύμφωνα με ένα βιβλίο: «Έβο Μοράλες: Η εκπληκτική άνοδος του πρώτου αυτόχθονου προέδρου της Βολιβίας» του Μάρτιν Σίβακ.
Ναι και όχι στην κοκαΐνη
Ο Έβο Μοράλες επέτρεψε την καλλιέργεια κοκαΐνης σε περίπου 50.000 στρέμματα φυτειών σε ολόκληρη τη χώρα. Επίσης, ανέθεσε στους τοπικούς συνδικαλιστικούς οργανισμούς τον έλεγχο της ποσόστωσης περί 1.600 τετραγωνικών μέτρων κοκαΐνης, σύμφωνα με το βιβλίο “Βολιβία του Έβο: Συνέχεια και Αλλαγή” των Λίντα Φάρτινγκ και Μπέντζαμιν Κολ.
Μάλιστα, το 2012, η Βολιβία αποσύρθηκε από τη Σύμβαση των ΟΗΕ (1961) που αποκαλούσε τις φυτείες κοκαΐνης «παράνομες». Την επόμενη χρονιά, έπεισε τον Οργανισμό να την αποχαρακτηρίσει ως «ναρκωτικό» με την Ενιαία Σύμβαση για τα Ναρκωτικά.
Ως εκ τούτου, ο Έβο Μοράλες κατέστρεψε τους παραγωγούς κοκαΐνης, με ανάμεικτα αποτελέσματα λόγω της διαφθοράς της αστυνομίας.
Τι οδήγησε στην κοινωνική αναταραχή
Ο Έβο Μοράλες τα έβαλε και με τα ριζοσπαστικά κινήματα, στις ανατολικές επαρχίες της Βολιβίας, που αρχικά υποστήριξε. Ακτιβιστές κατέλαβαν αεροδρόμια, εμπόδισαν τους δρόμους και οι αναταραχές κορυφώθηκαν με τη σφαγή του Πορβενίρ, το 2008, η οποία στοίχισε τη ζωή 12 διαδηλωτών.
Την επόμενη χρονιά, παρά την έγκριση νέου Συντάγματος, οι κάτοικοι στα ανατολικά δεν ικανοποιήθηκαν.
Κατά τη δεύτερη προεδρική θητεία του, ο Έβο Μοράλες αντιμετώπισε ογκώδεις κινητοποιήσεις. Οι διαδηλωτές ζήτησαν υψηλότερο κατώτατο μισθό και την αντιστροφή πολλών κυβερνητικών μεταρρυθμίσεων. Πολλές επαρχίες υπέφεραν από υψηλή ανεργία και ανεπαρκείς επενδύσεις σε υποδομές. Όταν η κυβέρνηση απέρριψε τις διαμαρτυρίες, τότε έγιναν βίαιες διαμαρτυρίες και έτσι απέσυρε πολλά από τα μέτρα.
Η τρίτη θητεία του Έβο Μοράλες επισκιάστηκε από την αποκάλυψη του παιδιού του με την Γκαμπριέλα Ζαπάτα Μοντάνο, εργαζόμενης σε κινεζική εταιρεία. Οι επικριτές του τέως Προέδρου τον κατηγόρησαν για άσκηση ευνοϊκής πολιτικής απέναντι στην εν λόγω εταιρεία, κάτι που εκείνος αρνήθηκε κατηγορηματικά, σύμφωνα με ρεπορτάζ του BBC το 2016.
Στη συνέχεια, όμως, ο Έβο Μοράλες αναγνώρισε το παιδί, το οποίο πέθανε στη βρεφική ηλικία και το σκάνδαλο έπληξε τη φήμη του, όπως υποστηρίζει άλλο ρεπορτάζ του BBC.
Τον Νοέμβριο του 2017, το Ανώτατο Δικαστήριο Δικαιοσύνης της Βολιβίας έκρινε ότι όλα τα δημόσια αξιώματα δεν θα είχαν όρια, επιτρέποντας στον Μοράλες να διεκδικήσει ακόμα μια θητεία.
Στις 20 Οκτωβρίου, η αντιπολίτευση απέρριψε τα εκλογικά αποτελέσματα των προεδρικών εκλογών, ξέσπασαν βίαιες διαδηλώσεις και ο Έβο Μοράλες παραιτήθηκε έπειτα από εντολή των επικεφαλής των Ενόπλων Δυνάμεων της χώρας.